materiały partnera
Podstawowym zadaniem armatury określanej jako zawory zwrotne jest dopuszczenie przepływu medium wyłącznie w jednym, zamierzonym kierunku, przy jednoczesnym automatycznym zablokowaniu przepływu zwrotnego, co ma kluczowe znaczenie w wielu instalacjach przemysłowych, w których cofnięcie się medium mogłoby doprowadzić do uszkodzenia urządzeń znajdujących się wyżej w układzie, na przykład pomp czy innych elementów wrażliwych na przepływ w niewłaściwym kierunku. Konstrukcja zaworu zwrotnego opiera się na elemencie zamykającym, który pod wpływem przepływu medium w prawidłowym kierunku otwiera się samoczynnie, a w przypadku próby cofnięcia się przepływu automatycznie zamyka drogę, bez konieczności jakiejkolwiek ingerencji zewnętrznej czy systemu sterowania. Dobór odpowiedniego typu zaworu zwrotnego do konkretnej instalacji zależy od parametrów przepływu, w tym jego prędkości oraz częstotliwości zmian, ponieważ różne konstrukcje zaworów zwrotnych sprawdzają się lepiej w instalacjach o stabilnym, ciągłym przepływie, a inne w układach, w których przepływ medium zmienia się częściej i gwałtowniej w krótkich odstępach czasu. Zetkama oferuje szeroki wybór konstrukcji zaworów zwrotnych, dostosowanych do różnych mediów i warunków ciśnieniowych, co pozwala projektantom instalacji przemysłowych dobrać rozwiązanie odpowiednie do specyfiki konkretnego zastosowania, zamiast korzystać z uniwersalnego, niedopasowanego rozwiązania.
W instalacjach wodociągowych, w których istnieje ryzyko przypadkowego połączenia sieci czystej wody z instalacją mogącą zawierać zanieczyszczenia, kluczową rolę zabezpieczającą pełni zawór antyskażeniowy, zapobiegający przedostaniu się zanieczyszczonej wody z powrotem do sieci wodociągowej w wyniku nagłego spadku ciśnienia czy innych nietypowych warunków eksploatacyjnych instalacji. Zastosowanie tego rodzaju armatury jest szczególnie istotne w miejscach, gdzie instalacja wodociągowa styka się pośrednio z substancjami mogącymi stanowić zagrożenie dla zdrowia, na przykład w zakładach przemysłowych, obiektach medycznych czy instalacjach przeciwpożarowych, w których woda z sieci publicznej może mieć kontakt z innymi mediami obecnymi w danym systemie. Prawidłowy dobór klasy ochrony zaworu antyskażeniowego powinien być zgodny z obowiązującymi normami oraz rzeczywistym poziomem ryzyka związanym z daną instalacją, ponieważ zbyt niska klasa zabezpieczenia w newralgicznych zastosowaniach mogłaby nie zapewnić wystarczającej ochrony przed przedostaniem się zanieczyszczeń do sieci wodociągowej zaopatrującej w wodę szersze grono odbiorców. Instalatorzy odpowiedzialni za dobór i montaż takiej armatury powinni też pamiętać o okresowej kontroli jej sprawności, ponieważ prawidłowe działanie zaworu antyskażeniowego ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo sanitarne całej obsługiwanej przez niego sieci wodociągowej.
W instalacjach, w których może dojść do niebezpiecznego wzrostu ciśnienia ponad dopuszczalne wartości robocze, obowiązkowym elementem zabezpieczającym są zawory bezpieczeństwa, automatycznie upuszczające nadmiar medium z instalacji w momencie przekroczenia zadanego progu ciśnienia, co chroni system przed poważną awarią, a w skrajnych przypadkach nawet przed rozerwaniem elementów instalacji pod wpływem nadmiernego ciśnienia. Prawidłowy dobór nastawy ciśnienia otwarcia zaworu bezpieczeństwa ma kluczowe znaczenie dla skuteczności całego zabezpieczenia, ponieważ zbyt wysoka nastawa mogłaby nie zadziałać na czas w sytuacji rzeczywistego zagrożenia, natomiast zbyt niska prowadziłaby do niepotrzebnie częstego, przedwczesnego otwierania zaworu podczas normalnej, prawidłowej pracy instalacji przemysłowej. Regularne przeglądy i testy funkcjonalne zaworów bezpieczeństwa mają tu istotne znaczenie, ponieważ element ten, mimo że w normalnych warunkach eksploatacyjnych pozostaje zamknięty przez długi czas, musi zadziałać niezawodnie w każdej chwili, gdy rzeczywiście wystąpi sytuacja awaryjnego wzrostu ciśnienia w chronionej przez niego instalacji przemysłowej. Dlatego zaleca się prowadzenie dokumentacji przeprowadzanych przeglądów oraz przestrzeganie terminów wymiany lub ponownej kalibracji zaworów bezpieczeństwa, zgodnie z zaleceniami producenta i obowiązującymi w danej branży przepisami dotyczącymi eksploatacji urządzeń ciśnieniowych.