Image by Michael Pointner from Pixabay
Instalacja PV składa się z dwóch równie ważnych elementów: paneli, które produkują energię, oraz stelaży, które trzymają je pewnie przez ćwierć wieku. Każdy z nich wymaga innego podejścia przy doborze. Sprawdź, jakie technologie modułów dominują dziś w projektach domowych i komercyjnych, jak dopasować system mocujący do konkretnego dachu lub działki i na co zwrócić uwagę przy kompletowaniu zestawu dla instalacji o mocy od 5 do 50 kWp.
Panele PV stanowią serce każdej instalacji i odpowiadają za faktyczną produkcję energii ze słońca. Rozwój technologii ogniw przyspieszył w ostatnich latach na tyle, że dzisiejsze rozwiązania znacząco różnią się od tych sprzed pięciu lat. Standardem w nowych projektach stały się panele o mocy 450 do 700 W na pojedynczy moduł, co przy mniejszej liczbie sztuk w instalacji obniża koszty montażu i upraszcza logistykę. Wśród technologii ogniw na rynku dominuje obecnie kilka rozwiązań o różnych właściwościach. Ogniwa N-type oferują wyższą sprawność początkową i wolniejszą degradację w czasie niż starsze konstrukcje P-type, co przekłada się na większy uzysk energii w perspektywie 25-letniej gwarancji produkcyjnej. Heterozłącza HJT idą o krok dalej, łącząc krzem krystaliczny z amorficzną warstwą i pracując z lepszym współczynnikiem temperaturowym, więc nie tracą tyle mocy w letnie upały. Z kolei moduły fotowoltaiczne w technologii dual glass mają dwie warstwy szkła zamiast klasycznej folii tylnej, co zwiększa odporność na warunki atmosferyczne i wydłuża żywotność konstrukcji modułu.
Osobną kategorię stanowią panele bifacial, czyli dwustronne. Tylna strona ogniwa odbiera światło odbite od podłoża i dokłada do produkcji dodatkowe kilka do kilkunastu procent energii rocznie. Najlepiej sprawdzają się przy montażu naziemnym, gdzie pod konstrukcją jest jasne podłoże, oraz na dachach płaskich z białą membraną. Rozwiązania bifacial występują w wersjach full black z czarną ramą do montażu na dachach skośnych, gdzie istotny jest aspekt wizualny, oraz w wersjach ze srebrną ramą do projektów farmowych. Producenci paneli to dziś przede wszystkim marki azjatyckie z ugruntowaną pozycją na rynku europejskim. Trina Solar, JinkoSolar, LONGi, JA Solar, Astronergy, Hyundai Solar czy Phono Solar mają w katalogach moduły od 300 W do 700 W, z ramami w różnych kolorach i w różnych technologiach ogniw. Specjalistyczny dystrybutor paneli fotowoltaicznych jakim jest Jelonek Store udostępnia produkty wszystkich wymienionych producentów, dzięki czemu projektant może dobrać moduły pod konkretne wymagania falownika, dostępną powierzchnię i budżet inwestycji. Dobór panela do projektu opiera się na czterech parametrach. Pierwszy to docelowa moc instalacji, która determinuje liczbę modułów. Drugi to dostępna powierzchnia, bo na małym dachu skośnym potrzeba paneli o większej mocy jednostkowej i mniejszej powierzchni. Trzeci to orientacja i nachylenie połaci, które wpływają na uzysk roczny i decydują o sensowności stosowania paneli bifacial. Czwarty to parametry falownika, ponieważ napięcie i prąd modułów muszą mieścić się w oknach pracy inwertera.
System mocujący decyduje o tym, czy instalacja przepracuje deklarowane 25 lat bez interwencji serwisowej. Wybór konkretnego rozwiązania zależy od miejsca montażu, typu pokrycia i mocy projektu. W praktyce instalatorskiej wyróżnia się dwie podstawowe ścieżki: montaż dachowy i naziemny, każda z własnymi wariantami konstrukcyjnymi. Montaż naziemny stosuje się tam, gdzie dach nie spełnia warunków technicznych do zabudowy modułami PV. Przyczyną bywa nieodpowiednia ekspozycja połaci, zacienienie przez sąsiednie obiekty, ograniczona powierzchnia lub zły stan techniczny pokrycia. Konstrukcja pod panele fotowoltaiczne na gruncie daje pełną kontrolę nad kątem nachylenia i orientacją, więc moduły pracują z wyższą wydajnością roczną niż przy nieoptymalnym montażu dachowym. Stelaże naziemne dzielą się na warianty według liczby punktów podparcia. Konstrukcje jednopodporowe sprawdzają się przy mniejszych instalacjach przydomowych w układach 1V i 2V, gdzie jeden lub dwa moduły stoją w pionie obok siebie. Wariant dwupodporowy zwiększa sztywność rzędu i obsługuje konfiguracje 2V, 3H oraz 4H, więc projektant ma swobodę w doborze szerokości rzędu pod konkretną liczbę paneli. Konstrukcja trzypodporowa przenosi większe obciążenia śniegiem i wiatrem, stąd jej zastosowanie przy słabszej nośności gruntu i przy modułach o większej powierzchni. Osobną grupę stanowią podstawy o stałym kącie 15 stopni i układy wschód-zachód, optymalizujące produkcję na ograniczonej powierzchni działki.
Posadowienie podpór realizuje się najczęściej przez wbicie pali za pomocą kafara, z użyciem adapterów aluminiowych chroniących górną część profilu przed deformacją. Dla większych realizacji praktyczniejszym wyborem są kompletne zestawy konstrukcji jedno- i dwupodporowych, ponieważ skracają czas kompletacji zamówienia i upraszczają logistykę dostawy. Po stronie dachowej system dobiera się pod konkretne pokrycie. Blachodachówka i dachówka ceramiczna obsługiwane są przez dwugwinty oraz uchwyty vario w wersjach pionowych i poziomych, gdzie trzpień kotwi się w łacie lub krokwi pod warstwą pokrycia. Blacha trapezowa wymaga mostków, które przenoszą obciążenia na grzbiety profilu i nie naruszają doliny odprowadzającej wodę. Dachy płaskie obsługują systemy balastowe stojące na podkładach EPDM, z bloczkami betonowymi zapewniającymi stabilność bez przebijania pokrycia. Cały ekosystem mocowań w Jelonek Store, wraz z profilami aluminiowymi, klemami końcowymi i środkowymi, taśmami EPDM, śrubami nierdzewnymi oraz okablowaniem solarnym, jest objęty certyfikatami CE, ISO 9001 i TÜV. Kompatybilność wszystkich komponentów w obrębie jednego systemu przekłada się na powtarzalność montażu zarówno przy domu jednorodzinnym z dwunastoma panelami, jak i przy hali magazynowej z instalacją 50 kWp.
