Kapral wraca do wojska - Dzień w wojsku

Wszystko zaczęło się podczas tegorocznego finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. W trakcie licytacji wylicytowałem „Dzień w Wojsku”, przekazany przez 5 Mazowiecką Brygadę Obrony Terytorialnej. Trochę zdecydował przypadek, trochę emocje. Skoro jednak słowo się rzekło, należało z tej możliwości skorzystać.

Po kilku miesiącach udało się ustalić termin. Trafiłem na dzień szczególny – egzamin kończący 16-dniowe szkolenie podstawowe, nazywane w wojsku „szesnastką”. Ponad stu kandydatów miało udowodnić, że potrafi w praktyce wykorzystać wiedzę i umiejętności zdobyte podczas intensywnego szkolenia.

Nie jechałem tam jako człowiek, który nigdy wcześniej nie miał nic wspólnego z wojskiem. Około 20 lat temu, jeszcze podczas studiów, odbyłem wakacyjne przeszkolenie wojskowe i uzyskałem stopień kaprala. Formalnie jestem więc kapralem rezerwy. W praktyce – człowiekiem, który ostatni raz nosił mundur dwie dekady temu.

Znów w mundurze

O godzinie 6.00 stawiłem się przed bramą jednostki w Ciechanowie. Punktualnie i, ku własnemu zadowoleniu, bez większych problemów ze wstawaniem.

Od pierwszych chwil opiekował się mną st. kpr. Dawid Lubiński. Prowadził mnie przez kolejne punkty programu, wyjaśniał zasady ćwiczeń i cierpliwie odpowiadał na pytania. Ukończył kurs podoficerski i szkoli nowych żołnierzy. Choć nie jest żołnierzem zawodowym, widać, że wojsko jest jego prawdziwą pasją. Ma ogromną wiedzę i potrafi ją przekazywać spokojnie, rzeczowo i z zaangażowaniem.

Pierwsze kroki skierowaliśmy do magazynu mundurowego. Otrzymałem mundur oraz wyposażenie – oczywiście bez broni. Po dwudziestu latach znów wyglądałem jak żołnierz.

Wiele się zmieniło: mundury, wyposażenie, broń i sposób prowadzenia szkolenia. Niektóre odruchy wróciły jednak natychmiast. Człowiek automatycznie prostował plecy...

Po krótkiej kawie odbyło się spotkanie z zastępcą dowódcy 5 MBOT - ppłk. Wojciechem Drążykiem. Rozmawialiśmy o działalności brygady, specyfice służby w WOT oraz współczesnym wojsku. Spotkanie zakończyło pamiątkowe zdjęcie w sali pamięci.

Później rozpoczęła się właściwa część dnia.

Egzamin pod presją czasu

Na strzelnicy obserwowałem część egzaminu kończącego szkolenie. Kandydaci strzelali do tarcz z odległości 50 metrów i musieli osiągnąć wymagany wynik. Wszystko odbywało się według ściśle określonych procedur i pod nadzorem instruktorów.

Kolejnymi zadaniami były częściowe rozkładanie broni na czas oraz ładowanie nabojów do magazynka. Nie wystarczyło wiedzieć, co należy zrobić. Liczyły się szybkość, poprawna kolejność czynności, koncentracja i opanowanie.

Patrząc na młodych żołnierzy, przypominałem sobie własne szkolenie sprzed lat. Niektóre elementy wydawały się znajome, ale współczesna broń i wyposażenie pokazywały wyraźnie, że wróciłem do zupełnie innego wojska.

Najbardziej wymagająca część egzaminu czekała jednak na poligonie w Targoniach.

Pętla taktyczna

Najpierw odwiedziłem punkt kierowania szkoleniem. Przygotowano tam przestrzenną makietę terenu, wykonaną z ziemi, mchu, trawy i patyków. Zaznaczono na niej rozmieszczenie stanowisk i trasę przemieszczania się sekcji.

Ponad stu żołnierzy podzielono na mniejsze grupy. Każda sekcja musiała pokonać całą pętlę i zaliczyć wszystkie przygotowane zadania.

Było zakładanie maski przeciwgazowej MP-6 na czas, czołganie, przenoszenie wyposażenia i amunicji, przygotowanie stanowiska, orientacja w terenie oraz wyznaczanie azymutu. Tam, gdzie było to możliwe i bezpieczne, także próbowałem swoich sił, między innymi przy zakładaniu maski.

Samo przechodzenie pomiędzy stanowiskami było dla mnie odczuwalnym wysiłkiem. Łączna trasa mogła liczyć około dziesięciu kilometrów. Zdający pokonywali ją w wyposażeniu, a na każdym punkcie musieli jeszcze wykonać konkretne zadanie.

Potrzebne były kondycja, wytrzymałość, dyscyplina, odporność na stres oraz umiejętność działania mimo zmęczenia.

„Średnie wojsko”?

O Wojskach Obrony Terytorialnej nadal można usłyszeć, że to takie „średnie wojsko”, a szkolenie i egzaminy nie są szczególnie trudne. Po tym, co zobaczyłem, nie mogę się z tym zgodzić.

Oczywiście 16 dni nie czyni z nikogo doświadczonego żołnierza. To dopiero początek drogi. Nie oznacza to jednak, że jest on łatwy. Zarówno kobiety, jak i mężczyźni musieli naprawdę się przyłożyć, aby zdać egzamin na odpowiednim poziomie.

Kandydatom towarzyszyli instruktorzy i dowódcy, którzy pilnowali prawidłowego wykonywania zadań oraz bezpieczeństwa. Momentami można było odnieść wrażenie, że kontrolowany jest niemal każdy krok. Na tym jednak polega szkolenie – błędy trzeba wyłapać i skorygować teraz, bo na prawdziwym polu walki nie będzie instruktora stojącego kilka metrów dalej.

Pozostaje mieć nadzieję, że nikt z tych ludzi nigdy nie będzie musiał sprawdzać swoich umiejętności w takich warunkach.

Różne motywacje

Rozmawiałem również z żołnierzami o tym, dlaczego zdecydowali się wstąpić do WOT. Motywacje są różne. Dla jednych ważne są kwestie finansowe i możliwość łączenia służby z pracą lub nauką. Drudzy mówią o patriotyzmie, odpowiedzialności za ojczyznę, potrzebie pomocy innym albo chęci związania przyszłości z wojskiem.

Ukończenie szkolenia może być też atutem podczas rekrutacji do niektórych uczelni wojskowych. Jak usłyszałem, zdarzały się osoby, którym zdobyte w WOT doświadczenie pomogło dostać się na wymarzone studia.

Niezależnie od powodów ludzie w różnym wieku i wykonujący różne zawody spotykają się na wspólnych ćwiczeniach. Muszą nauczyć się działać jako zespół, który potrafi zareagować nie tylko podczas wojny.

Przydatność WOT było widać podczas powodzi, działań na granicy polsko-białoruskiej czy pomocy związanej z wojną w Ukrainie. W takich sytuacjach terytorialsi wspierają służby i mieszkańców. To właśnie wtedy wiele osób zaczęło patrzeć na tę formację inaczej.

Czy wojsko jest jeszcze dla mnie?

Podczas całej wizyty spotkałem się z bardzo życzliwym i otwartym przyjęciem. Szczególne podziękowania kieruję do st. kpr. Dawida Lubińskiego, który przez cały dzień był moim przewodnikiem. Dziękuję również ppor. Lewandowskiemu oraz wszystkim oficerom, podoficerom i żołnierzom, z którymi miałem okazję rozmawiać.

Do domu wracałem zmęczony, ale przede wszystkim pełen przemyśleń.

Pierwsza myśl była trochę zaskakująca: czy wojsko nie jest jeszcze także dla mnie?

Dwudziestu lat już nie mam, a moja kondycja z pewnością wymaga poprawy. Nadal jestem jednak kapralem rezerwy, a podczas tego jednego dnia poczułem, że dawne doświadczenia nie zniknęły całkowicie.

Kto wie, być może zasiane tego dnia ziarno kiedyś wykiełkuje. I mój powrót do wojska nie zakończy się na jednym dniu wylicytowanym podczas finału WOŚP.